Revize Kyoto Sözleşmesi
“Gümrük Rejimlerinin Basitleştirilmesi ve Ahenkleştirilmesine İlişkin Uluslararası Sözleşme (Kyoto Sözleşmesi)” 18 Mayıs 1973 tarihinde Kyoto’da imzalanmış ve yasal prosedürünün tamamlanmasından sonra 25 Eylül 1975 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Türkiye, 27 Eylül 1994 tarihli ve 4035 sayılı Kanunla katılınması uygun bulunan Kyoto Sözleşmesi ve 6 ekini bazı ihtirazi kayıtlarla 22 Nisan 1995 tarihinde kabul etmiş bulunmaktadır.
1973 tarihli Sözleşmenin Akit Taraflara çok sayıda rezerv koyma imkanı tanımış olması, 31 Ekten yalnızca 27 sinin yürürlüğe girmesi, yürürlüğe giren Eklere de madde bazında rezerv konulabilmesinden ötürü Sözleşmenin başlangıçtan itibaren uygulanamaz hale gelmesi; yapısı itibariyle Sözleşmenin revize edilmesi veya değiştirilmesine yönelik bir mekanizmanın öngörmemiş olması nedeniyle Sözleşmenin güncelliğini yitirmesi; bir çok ülke açısından taraf olunan ancak uygulanmayan bir metin haline gelmesi sonucunda mevcut sözleşmenin zafiyetlerini bertaraf etmek üzere Dünya Gümrük Örgütü/Daimi Teknik Komite bünyesinde 1995-1999 yılları arasında yeni Sözleşmesinin hazırlanmasına yönelik çalışmalar yürüterek “Gümrük Rejimlerinin Basitleştirilmesi ve Ahenkleştirilmesine İlişkin Uluslararası Sözleşme (Kyoto Sözleşmesi) ve Eklerinin yerine geçmek üzere Değişiklik Protokolünü (Protocol of Amendmend) hazırlamıştır.
Revize Sözleşme, kabul edilmesi zorunlu olan ana metin ve genel ek ile taraf olunması ihtiyari olan 10 özel ekten oluşmaktadır. Sözleşmeye taraf olacak ülkelere genel eki kabul zorunluluğu getirilmiş olup, söz konusu eke rezerv konulamayacağı hususu da hükme bağlanmıştır.
Avrupa Topluluğu’nun 03.04.2003 tarihinde Topluluk Resmi Gazetesi’nde yayınlanan 17.03.2003 tarihli Konsey kararı ile Revize Kyoto Sözleşmesi’nin Değişiklik Protokolünü kabul etmesiyle, Sözleşme Ana Metni ve Genel Ek’i Topluluk iç hukukunun parçası haline gelmiştir.
Anılan Sözleşme’nin ve Genel Eki’nin ülkemiz tarafından onaylanmasına dair 5426 sayılı Kanun 28 Ekim 2005 tarihinde TBMM’de kabul edilmiş olup; 6 Kasım 2005 tarihli ve 25985 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Sözleşme’nin onaylanmasına dair 2006/10160 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı da 31 Mart 2006 tarihli ve 26125 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Kyoto Sözleşmesi ile bu Sözleşmenin A.1, A.2, A.3, B.1, E.3 ve F.5 sayılı Eklerine ihtirazi kayıtlar ile katılınmıştır. Bakanlar Kurulunca 23.01.1995 tarih ve 95/6515 sayılı Kararname çıkarılmış, Sözleşme ve ekleri 22 Nisan 1995 tarih ve 22266 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
İSTANBUL SÖZLEŞMESİ HAKKINDA BİLGİ NOTU
Eşyanın Geçici Kabulüne İlişkin İstanbul Sözleşmesi 28 Haziran 1990 tarihinde İstanbul’da imzalanmış olup; 27 Kasım 1993 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Geçici kabule ilişkin tüm hükümlerin tek bir metin içerisinde yer almasını amaçlayan sözkonusu Sözleşme bir Ana Metin ve onüç Ekten oluşmaktadır. Sözleşmenin Ana Metni ile Geçici Kabul Belgelerine İlişkin Ek A ve herhangi bir diğer Ekin kabul edilmesi İstanbul Sözleşmesi’ne taraf olunması için zorunludur.
İstanbul Sözleşmenin 29. Maddesi Ana Metin hariç ilgili Ek buna imkan tanıdığında ve sözkonusu Ek’te yer alan hükümler ile ulusal mevzuat arasında farkın belirtilmesi halinde rezerv konulabileceği hükmünü ihtiva etmektedir. Türkiye, İstanbul Sözleşmesinin Ana Metni ile Geçici Kabul Belgelerine İlişkin Ek A ( ATA Karneleri ve CPD- Carne de passage en Douane) ve Sergi, Fuar, Toplantı ve Benzeri Etkinliklerde Teşhir Edilecek veya Kullanılacak Eşyaya İlişkin Ek B.1’i onay kaydıyla imzalamıştır. Öte yandan, Avrupa Topluluğu 15 Mart 1993 tarihli kararı ile onay kaydıyla imzaladığı Sözleşmeyi bütün Ekleri ile birlikte bazı Eklere rezerv koymak suretiyle kabul etmiş ve uygulamaya başlamıştır.
Türkiye yukarıda belirtildiği üzere sadece Ana Metin ve iki Eki uygun bulma kaydıyla imzalamış olmakla birlikte, Avrupa Topluluğu ile 1.1.1996 tarihinde tesis edilmiş olan gümrük birliğinin usulüne uygun olarak işleyebilmesi için Türkiye tarafından anılan Sözleşmeye tüm Ekleri ve Topluluğun koyduğu çekinceler ile birlikte taraf olunmuştur.
Anılan Sözleşme’nin onaylanmasına dair 5108 sayılı Kanun 31 Mart 2004 tarihinde TBMM’de kabul edilmiş olup; 7 Nisan 2004 tarihli ve 25426 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Sözleşme’nin çekincelerle birlikte onaylanmasına dair 2004/7905 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı da 21 Ekim 2004 tarihli ve 25620 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.