I-GÜMRÜK KAPILARI GÜVENLİK SİSTEMLERİ PROJESİ (GÜMSİS)

Müsteşarlığımız, gümrük kapılarının teknolojinin sağladığı modern imkanlarla donatılması ve her bakımından sağlıklı bir altyapıya kavuşturulması konusunda çalışmalarını hızlandırmıştır. Bu konu ulusal güvenliğimiz açısından önemli olduğu kadar ekonomik ve jeopolitik unsurlar açısından da büyük önem ve öncelik taşımaktadır. Bu bilinçle, Başbakanlık Makamının 23.10.2000 tarihli oluru kapsamında Gümrük Müsteşarlığının başta uyuşturucu olmak üzere yasadışı eşya, araç ve insan trafiğiyle mücadelesinde etkinliği artırmak amacıyla özellikle tarama sistemleri, haberleşme ve güvenlik sistemleri olmak üzere gümrük kapılarındaki sistemlerin geliştirilmesi öngörülmüş ve bu görev Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumuna (TÜBİTAK) verilmiştir.

Bu kapsamda, TÜBİTAK’dan (Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu) Gümrük Güvenlik Sistemlerini hazırlanması talep edilmiş ve Müsteşarlığımız ile TÜBİTAK arasında bu konuda 13.11.2001 tarihinde bir protokol imzalanmıştır. Bu protokol kapsamında aşağıda belirtilen iş paketleri yer almaktadır.

PROJE ALT İŞ PAKETLERİ

1- Komuta Kontrol Merkezi

2- Kapalı Devre TV Sistemi (CCTV)

3- Kriptografik Haberleşme Sistemi (WAN Güvenliği)

4- Araç ve Konteyner Tarama Sistemi

5- Araç Takip Sistemi (ATS)

6- Plaka Okuma Sistemi (POS)

7- Tümleştirme

1. KOMUTA KONTROL MERKEZİ

Gümrük kapılarında kurulan her türlü güvenlik sisteminin, Ankara’daki merkezi bir binadan kontrol ve komuta edilmektedir. Bu merkez, organizasyon ve işlev açısından detaylı olarak tasarlanmış olup şu an kullanılan ve proje kapsamında geliştirilecek olan tüm sistemlerin kontrol ve komuta edildiği merkezdir. Merkez Müsteşarlığımız Ek Binası 14.katta kurulmuştur.

Kontrol Merkezi, proje kapsamında geliştirilen güvenlik sistemlerinin (Araç Takip Sistemi, CCTV Sistemi, WAN Güvenliği) ve Gümrük Müsteşarlığının mevcut yazılımları (Karakapıları Araç Takip ve İhbar Takip Programı) ile tümleşik olarak çalıştırılabildiği bir merkezdir.

2. KAPALI DEVRE TV SİSTEMİ (CCTV)

Gümrük sahasında belirlenen yerlere güvenlik ve kontrolü sağlamak amacıyla yerleştirilen hareketli ve sabit kameralar ile bir Kapalı Devre TV Sistemi kurulmuştur. Kamera görüntüleri saha içerisindeki bir merkezden izlenebilmekte ve kayıt edilebilmektedir. Bilgisayar kontrollü olup istenen sayıda kamera ve alarm girişine sahip bir sistemdir. İstenildiğinde seçilen bir kameradan alınan görüntüler video kayıt sistemiyle gerçek zamanlı olarak kayıt edilebilmektedir. Sistemin istenilen görüntüyü büyütme, işleme ve depolama kabiliyeti bulunmaktadır.

Kapıkule, İpsala, Gürbulak, Habur ve Sarp Sınır kapılarına kurulumu tamamlanarak faaliyete geçmiştir. Söz konusu Gümrük kapılarında alınan görüntüler komuta kontrol merkezinden de izlenebilmektedir.

3. KRİPTOGRAFİK HABERLEŞME SİSTEMİ

Merkez ile birimlerin her türlü ses, görüntü ve veri haberleşmesi özel kriptografik bir sistemle sağlanmaktadır.

Gümrük Güvenlik Sistemlerinin ve Gümrükler Muhafaza Otomasyonunun kurulu bulunduğu gümrük işlemlerinde network ağının her iki ucuna kurulan “IP-Kripto” adı verilen bu cihazlarla her türlü verinin güvenli iletişimi sağlanmaktadır.

IP Kripto cihazları Ankara (Merkez), Kapıkule, Dereköy, İpsala Kara Sınır Kapılarına ve Haydarpaşa ile Ambarlı Limanına kurulmuş olup, Habur, Sarp, Gürbulak, Cilvegözü, Dilucu, Öncüpınar, Türkgözü Kara Sınır Kapıları ile Mersin Limanına yerleştirilmiştir.

4. ARAÇ ve KONTEYNER TARAMA SİSTEMİ

Sınır gümrük kapılarından ve limanlardan geçiş yapacak her türlü boyut ve biçimdeki motorlu taşıtlar ile bu taşıtların eklentilerinin ve konteynerlerin güvenlik amacı ile taranmasını ve geçişi yasak olan maddelerin bulunmasını sağlayacak sistemlerin kurulması düşünülmektedir. Bu kapsamda 28 Ocak 2002 tarihinde Dünya Bankası Kredisinden karşılanmak üzere 2 adet yarı sabit ve 1 adet mobil tarama sisteminin ihalesi yapılmıştır. Kapıkule, İpsala ve Dereköy Gümrük Kapılarımıza yerleştirilecek olan tarama sistemleri ihalesini yapılan değerlendirme sonucunda CMEC Chine Machinery and Equipment ve NUCTECH Company Ltd. firmaları ortaklığı kazanmış ve 14 Mart 2002 tarihinde sözleşme imzalanmıştır.

Dereköy Gümrük Kapısının halen TIR trafiğine kapalı olması ve yalnız yolcu giriş -çıkış işlemlerinin yapılması nedeniyle Mobil Tarama Sistemi önce işlem hacmi yoğun olan Ambarlı Gümrük Sahasında konuşlandırılmış, daha sonra Habur Sınır kapısının stratejik öneminden dolayı bu sınır kapısına nakledilmiştir.

5. ARAÇ TAKİP SİSTEMİ (ATS)

Ülkemiz üzerinden geçiş yapacak olan transit araçların ülkemiz sınırları içinde kaldıkları sürece izlenmelerini sağlayan bir sistem oluşturulmuştur.

Çeşitli risk unsurlarına göre Mobil ünite (GPS cihazı) takılmasına karar verilen transit araçların konum bilgisi ve güzergah boyunca izleyeceği yol komuta kontrol merkezinden takip edilebilmektedir. Kontrol merkezinden araçlara ait hız-konum ve şoför gibi bilgiler sorgulanabilmektedir. Ayrıca izleme esnasında firma, şoför ismi, güzergah, firma kodu, yük vb bilgilere ilişkin sorgulamalar yapılabilmektedir.

Mobil ünite takılarak takibi yapılan transit araçların belirlenen güzergahtan çıkması durumunda, mobil ünitenin yetkisiz kişiler tarafından çıkarılması durumunda, aracın belirli bir sürenin üzerinde beklemesi durumunda kontrol merkezinde alarm oluşmaktadır.

Araç takip sistemi ilk aşamada İskenderun ve Mersinden Irak’a akaryakıt taşıyan araçlarda daha sonra ise Kapıkule-Gürbulak Gümrük Kapıları arasında ticari eşya taşıyan TIR araçlarında kullanılmaya başlanılmıştır. Sistemin iyileştirme çalışmaları devam etmektedir.

6. PLAKA OKUMA SİSTEMİ (POS)

Herhangi bir kaçakçılık olayına karışması nedeniyle aranan ve yurda giriş veya çıkışında el konulması istenen araçların plakalarının tanınmasıyla otomatik olarak alarm verebilecek bir sistem kurularak ve bu sistem sayesinde bu tür araçların kontrolü sağlanmaktadır.

Kapıkule, İpsala, Gürbulak, Habur ve Sarp Sınır kapılarına kurulumu tamamlanarak faaliyete geçmiştir.

7. TÜMLEŞTİRME

Halihazırda kullanılan programlar ile bu proje kapsamında geliştirilecek olan programların entegrasyonu yapılmıştır.

II- 2003 MALİ YILI GÜMRÜK İDARESİNİN MODERNİZASYONU PROJESİ I

Kaçakçılıkla mücadelede etkinliği artırmak amacıyla Kapıkule, İpsala, Habur, Gürbulak ve Sarp Gümrük Kapılarında faaliyete geçirilen GÜMSİS Projesinin(Araç Takip Sistemi, Kapalı Devre Televizyon Sistemi, Plaka Okuma Sistemi, Network Güvenliği, Komuta Kontrol Merkezi, Tümleştirme) genişletilmesi talebimiz AB tarafından kabul edilmiş ve “2003 Mali Yılı Programlaması”nda yer almıştır. “Gümrük İdaresinin Modernizasyonu Projesi” 2003-2005 yılları arasını kapsamakta olup Cilvegözü, Öncüpınar ve Dilucu Gümrük Kapıları ile Ambarlı, Haydarpaşa, Çeşme, Mersin ve Samsun Limanlarına yaygınlaştırılacaktır.

“Gümrük İdaresinin Modernizasyonu Projesi” ile ilgili olarak teknik şartnameler hazırlanarak ihaleye çıkılmış, Kasım/2005 ayı sonunda ihale süreci tamamlanıp ilgili firma ile sözleşme imzalanmıştır.

III- 2004 MALİ YILI GÜMRÜK İDARESİNİN MODERNİZASYONU PROJESİ II

“2004 Mali Yılı Programlaması”ndan finanse edilmek üzere hazırlanan “Gümrük İdaresinin Modernizasyonu Projesi II” 4 alt projeden oluşmakta olup, bunlardan Gümrük Muhafaza Alt Projesi 4 ana faaliyetten oluşmaktadır.

√ Risk temelli kontrol mekanizmasının güçlendirilmesi

Gümrük Müsteşarlığı bünyesindeki risk analiz faaliyetlerini tek çatı altında toplayarak, Risk Yönetim Başkanlığı’nın kurulmasını öngörmektedir. Aynı zamanda taşradaki Kaçak, İstihbarat ve Narkotik Birimlerinin yeniden yapılanması ve eğitimi de planlanmaktadır.

√ Taşra düzeyinde uzmanlaşmış muhafaza birimlerinin güçlendirilmesi

Taşradaki Kaçak İstihbarat Narkotik Birimlerini yeniden reorganize etmek ve bu ekiplerin gerekli ekipman ve eğitim ile donatılması hedeflenmektedir.

√ Yüksek ticaret hacmine sahip gümrük kapılarının altyapısının geliştirilmesi

Alsancak ve Mersin limanları ile Gürbulak sınır kapıları (bu kapı için sadece soğuk hava deposu) soğuk hava depolu arama hangarı ile donatılacaktır.

√ X-Ray Tarama Sistemlerinin Alınması

Gürbulak, Mersin, Alsancak ve Ambarlı Gümrük Kapılarının 4 adet yarı sabit X-ray sistemi ile güçlendirilmesi.

İletişim Bilgileri:

GÜMSİS

Telefon : + 90 312 306 81 33

Faks : + 90 312 306 80 55

E-posta : gumsis@gumruk.gov.tr