Konu: Yasadışı Göç
Türkiye ekonomik açıdan cazibe merkezleri olan Batı Avrupa ülkeleri ile
yoksulluk işsizlik ve belirsizliklerin yoğun olarak yaşandığı Ortadoğu ve güney
batı Asya ülkeleri arasında bulunması nedeniyle özellikle Batı Avrupa ülkelerine
yönelik yasadışı insan trafiğinin geçiş ülkesi konumundadır. Batı Avrupa
ülkeleri göçmenlere tanınan haklar, yıllık göçmen kontenjanları, işgücü açığı,
yasadışı girişin yeterince cezalandırılmaması, yasadışı göçmen ile mülteci
ayrımının yetersiz olması gibi teşvik edici nedenler ile yasal ve yasadışı göç
trafiğinin hedefi konumuna gelmiştir. Ancak bu göç hareketinde yasadışı göçün
kaynak ülkelerinde yaşanan siyasi ve ekonomik belirsizlikler, işsizlik ve insan
hakları ihlalleri gibi nedenler de etkili olmaktadır. Özellikle Türkiye’nin
komşuları Irak ve İran’da uygulanan baskı rejiminden kaçan bu ülke vatandaşları
ile Afganistan uyruklu göçmenler Türkiye’yi kullanmaya çalışmaktadırlar. Ayrıca
son zamanlarda, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığının yapmış
olduğu yakalamalarda Afrika ve Filistin uyruğunda bulunan yasadışı göçmenlerin
Somali ve Lübnan’dan Türkiye’ye gemiler ile gelerek, buradan Avrupa ülkelerine
geçmeye çalıştıkları belirlenmiştir.
Türkiye’nin yasadışı göçmen kaçakçılığında tercih edilen bir yol olmasının bir
nedeni de göçmen kaçakçıları açısından Türkiye üzerinden Avrupa’ya insan
kaçırmanın maliyetinin daha düşük olmasıdır. Orta doğu ve Asya’dan gelen kaçak
göçmenlerin Karadeniz’in kuzeyinden veya Akdeniz’den Avrupa’ya geçişleri
Türkiye’ye üzerinden yapılacak geçişlere göre daha maliyetli ve riskli
görülmektedir. Komşu ülkelerde özellikle Irak’ta yaşanan otorite boşluğu
nedeniyle bu ülkelerdeki denetimlerin yetersizliği de Türkiye’nin tercih edilme
nedenlerinden birisidir. Bu ülkelerden sorun yaşamadan geçiş yapan kaçak
göçmenler, Doğu ve Güney Doğu Anadolu’nun arazi yapısının olumsuzluğu
dolayısıyla denetimin zor olduğu bölgelerden Türkiye’ye girmekte, buradan
özellikle İzmir-Çeşme, İstanbul ve Tekirdağ’dan gemiler ile Edirne Kapıkule ve
İpsala Sınır Kapılarından ise kara yolunu kullanarak Avrupa’ya geçmek
istemektedirler.
Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü, asli görevi olan mal kaçakçılığı ile
mücadeleye ne kadar önem veriyorsa, yasadışı göçmen kaçakçılığına da aynı önemi
vermektedir. Göçmen kaçakçılığı ile mücadelede kapsamında, canlıya ve
karbondioksit gazına duyarlı GAS-DATA cihazları ile limanlar, hava limanları ve
kara kapılarında TIR dorseleri ve konteynerlerde sürekli kontroller
yapılmaktadır. Ayrıca yeni bir yasal düzenleme ile göçmen kaçakçılığında
kullanılan araçlara el konulmakta ve araç sahiplerine ağır para cezaları
uygulanmaktadır. Göçmen kaçakçılığında sorumluluğu olduğu tespit edilen
firmaların da taşıma yetki belgeleri iptal edilmektedir.
