Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca uluslararası ticaretin yasal zeminde gerçekleşmesi amaç ve hedefi doğrultusunda, bir taraftan ticareti kolaylaştırma yönünde düzenlemeler ve uygulamalar yapılırken diğer taraftan yasadışı ticareti engelleme gibi önemli bir görev de yerine getirilmektedir.

Bu kapsamda gümrük idaresindeki işlemlerin mümkün olduğu ölçüde hızlanması, idarelerdeki yığılmaların önlenmesi ve dış ticaret erbabına kaliteli ve hızlı hizmet sunulması amacıyla risk analizi ve hedefleme teknikleri kullanılmaktadır.

Bu nedenle gümrük mevzuatının doğru bir şekilde uygulanmasını engelleyen, ülkenin mali çıkarlarını tehlikeye düşüren ya da diğer şekillerde bir tehdit oluşturan olayların ortaya çıkma ihtimali dikkate alınarak, risklerin sistematik olarak tanımlanması ve en aza indirilmesi için gerekli olan önlemlerin uygulanması amacıyla ulusal ve uluslararası kaynak ve stratejilere dayanılarak veri ve bilgiler toplanmaktadır.

Toplanan bu veri ve bilgilerin risk analizi ve değerlendirilmesi yapılmakta, buna göre alınacak önlemler belirlenmekte ve uygulanması sağlanmakta, ayrıca bu sürecin işleyiş ve sonuçları düzenli olarak izlemekte ve gözden geçirilmektedir.

Bakanlık Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğünce bilgisayarlı veri işleme teknikleri kullanılarak yapılan risk analizi ve değerlendirmesi sonucunda, risk kriterleri ile öncelikli gümrük kontrol alanları veya işlemleri belirlenmektedir.

Bu süreç sonucunda riskli görülen işlemler bilgisayar sistemi üzerinden yönlendirilmektedir. Gümrük kontrolleri de bu doğrultuda gerçekleştirilmektedir.

Ayrıca, “rastgele” olarak da gümrük kontrolleri yapılmaktadır. Böylece gerçekleştirilen gümrük kontrollerinde etkinlik ve seçicilik sağlanmaktadır.