AB ile Kurumsal İlişkiler - Son Güncelleme 21 Nisan 2008
GÜMRÜK İŞBİRLİĞİ KOMİTESİ (GİK) TOPLANTILARI
"CLUB" TOPLANTILARI
AB VE ADAY ÜLKELER GÜMRÜK İDARELERİ BAŞKANLARI TOPLANTISI
AB KOMİSYONU, GÜMRÜK KODU KOMİTESİ TOPLANTILARI
GÜMRÜK İŞBİRLİĞİ KOMİTESİ (GİK) TOPLANTILARI
Türkiye-AT Gümrük İşbirliği Komitesi, Ankara Anlaşması’nın 6'ncı maddesi uyarınca ortaklık rejiminin uygulanmasını ve gelişmesini sağlamak üzere Ortaklık Konseyi’nin 2/69 sayılı kararı ile teknik komite mahiyetinde kurulmuştur. Belçika ve Türkiye’de olmak üzere yılda iki kez toplanmaktadır. Söz konusu Komite, AB Komisyonu ve Üye Ülke temsilcileri, Müsteşarlığımız AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürünün başkanlık yaptığı Dışişleri Bakanlığı, Dış Ticaret ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlıkları, Avrupa Birliği Genel Sekreterliği temsilcilerinin bulunduğu heyetten oluşmaktadır. Gümrük İşbirliği Komitesi’nin görevi, Anlaşmanın gümrükle ilgili hükümlerinin doğru ve yeknesak bir şekilde uygulanması amacıyla akit taraflar arasında idari işbirliğini sağlamak ve Ortaklık Konseyi’nin gümrük alanında kendisine tevdi edeceği her türlü işi yürütmektedir.
Anılan Komitenin 38’inci dönem toplantısı 19 Şubat 2008 tarihinde Brüksel’de gerçekleştirilmiştir.
Topluluk ile aramızda yürürlüğe giren Gümrük Birliğinin uygulanmasına ilişkin hükümler getiren ve “Köprü Mevzuat” olarak adlandırılan 1/96 sayılı Türkiye-AT Gümrük İşbirliği Komitesi Kararı 20 Mayıs 1996 tarihli 17. Dönem Gümrük İşbirliği Komitesi toplantısında kabul edilmiştir. Karar’ın iç hukuka aktarılması amacıyla Genel Müdürlüğümüz koordinatörlüğünde yapılan çalışmalar sonucu, “Türkiye ile Avrupa Topluluğu Arasında Oluşturulan Gümrük Birliği Dolayısıyla Bir Kısım Gümrük Rejimlerinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Bakanlar Kurulu Kararı” 09 Kasım 1996 tarih ve 22812 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanmış ve yürürlüğe girmiştir.
Köprü Mevzuatın Türkiye-AT eşya ticaretinde eşyanın serbest dolaşımda olduğunu gösterir belge olan A.TR Dolaşım Belgelerine ilişkin hükümleri 24 Ağustos 1996 tarih ve 22737 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan A.TR Dolaşım Belgeleri Yönetmeliği ile ulusal hukuka aktarılmıştır.
19. Dönem Gümrük İşbirliği Komitesi toplantısında kabul edilen 2/97 Sayılı Türkiye-AT Gümrük işbirliği Komitesi Kararı ile yapılan değişiklikler ise 31 Ağustos 1997 tarih ve 23096 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmak suretiyle A.TR Dolaşım Belgeleri Yönetmeliği’ne yansıtılmıştır.
Köprü Mevzuatın revizyonuna ilişkin çalışmalar Gümrük işbirliği Komitesi toplantıları çerçevesinde sürdürülmüş, çalışmaların tamamlanmasını müteakiben değişiklikler ulusal mevzuata aktarılmıştır.
Köprü mevzuat ile ilgili ikinci GİK kararı olan ve 1/96 sayılı Kararı yürürlülükten kaldıran 1/2001 sayılı Kararın yürürlük tarihi olan 1 Ocak 2001’de Türkiye “hassas ürün” olarak tanımlanan 2/95 sayılı Türkiye-AT Ortaklık Konseyi Kararı’nda yer alan ürünlere ilişkin geçiş süresi bitmiş ve Topluluk Ortak Gümrük Tarifesi benimsenmiştir. Bu bağlamda uygulama hükümlerinde yapılması gereken düzenlemelerin ivedilikle iç hukuka aktarılması için öncelikle A.TR Dolaşım Belgeleri Yönetmeliği değiştirilmiştir.
1/96 sayılı Kararın 1615 sayılı, 1/2001 sayılı Kararın 4458 sayılı Gümrük Kanunu ile ilişkili olduğu dikkate alınarak, 1/2001 sayılı GİK Kararı adını taşıyan Köprü Mevzuatın tek bir metin olarak aktarımı 3 Eylül 2002 tarih ve 24865 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2002/4616 sayılı BKK ile tamamlanmıştır. Söz konusu Karar “Türkiye ile Avrupa Topluluğu Arasında Oluşturulan Gümrük Birliğinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Karar” adıyla anılmaktadır. Karar, A.TR Dolaşım Belgelerine ilişkin hükümleri de ihtiva ettiğinden 01.06.2002 tarih ve 24419 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan A.TR Dolaşım Belgeleri Yönetmeliği de 3 Eylül 2002 tarihi itibariyle yürürlükten kaldırılmıştır.
30 Ocak 2003 tarihinde Brüksel’de gerçekleştirilen 30 uncu Dönem AT-Türkiye Gümrük İşbirliği Komitesi toplantısında ise 1/2003 sayılı Karar kabul edilerek 1/2001 sayılı GİK Kararı adını taşıyan Köprü Mevzuat değiştirilmiştir. Anılan Karar 31 Ocak 2003 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Söz konusu Kararın iç hukuka aktarılması amacıyla 2002/4616 sayılı BKK’ da değişiklik yapılmasına ilişkin 2003/5310 sayılı BKK 14 Mart 2003 tarih ve 25048 sayılı Resmi Gazetede yayınlanmıştır. 1 Mayıs 2004 tarihi itibariyle Avrupa Birliğine 10 ülkenin daha üye olması ile 2002/4616 sayılı Karar 12 Mayıs 2004 tarihli, 25460 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2004/7256 sayılı Karar ve 2 Ekim 2004 tarihli, 25601 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2004/7895 sayılı Karar ile değiştirilmiştir.
1/2001 sayılı GİK Kararı ve bu Karar’a paralel hükümler içeren 2002/4616 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı, Türkiye ile AT arasında serbest dolaşımdaki eşyanın doğrudan sevki ve A.TR Dolaşım Belgelerine ilişkin hükümler ile Gümrük Birliği tarafları ile üçüncü ülkeler arasındaki ticarette özellikle hariçte işleme ve geri gelen eşyaya uygulanan kuralları ihtiva etmektedir.
Türkiye veya AT’de serbest dolaşımda bulunan eşyanın, Pan-Avrupa Menşe Kümülâsyon Sistemi’ne dâhil diğer ülkelerden birine, tercihli rejimden yararlanmak üzere ihraç edilebilmesi için düzenlenecek olan ve ilgili menşe kurallarının sağlandığını gösteren tedarikçi beyanına ilişkin usul ve esaslar ise AT-Türkiye GİK’in 1/99 sayılı Kararı’yla düzenlenmiş olup, anılan Karar hükümleri mevzuatımıza 18 Eylül 1999 tarihli ve 23820 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Türkiye ile Avrupa Topluluğu Arasında Serbest Dolaşımda Bulunan Eşyanın Tercihli Menşe Statüsünün Kanıtlanmasına Dair Yönetmelik” ile aktarılmıştır
Öte yandan Gümrük Birliği taraflarından birinden, Pan-Avrupa Menşe Kümülasyon Sistemi kapsamında yer alıp hem AT ile hem de Türkiye ile çapraz kümülasyon imkanı bulunan ülkelerden birine ihraç edildikten sonra, o ülkede hiçbir işçilik veya işleme tabi tutulmaması ya da yalnızca asgari işlem veya işçiliğe tabi tutulması nedeniyle Gümrük Birliği taraflarından biri menşeini koruyan sanayi veya işlenmiş tarım ürünlerine, o ülkede düzenlenen menşe ispat belgeleri eşliğinde Gümrük Birliği taraflarından diğerine ithal edilmesi durumunda, doğrudan Gümrük Birliği; diğer tarafından A.TR Dolaşım Belgesi eşliğinde gelmesi halinde tabi olacağı tercihli tarife uygulanmasına dair 1/2000 sayılı GİK Kararı da 25 Kasım 2000 tarihli ve 24241 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan "Pan-Avrupa Menşe Kümülasyonu Sistemi’nin Uygulanması Hakkında Gümrük Genel Tebliği’yle (Avrupa Menşe Kümülasyonu) (Sıra No:4)” mevzuatımıza aktarılmıştır.
Mevzuat bütünlüğünü sağlamak amacıyla, 1/2001, 1/99 ve 1/2000 sayılı Kararları konsolide eden ve Pan-Avrupa-Akdeniz Menşe Kümülasyon Sistemi çerçevesinde güncelleyen 1/2006 sayılı Karar 26 Temmuz 2006 tarihinde AT-Türkiye GİK tarafından alınmış olup, 27 Temmuz 2006 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Söz konusu Karar hükümlerini mevzuatımıza aktaran 2006/10895 sayılı “Türkiye ile Avrupa Topluluğu Arasında Oluşturulan Gümrük Birliğinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Bakanlar Kurulu Kararı” da 28 Eylül 2006 tarihli ve 26303 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
2006/10895 sayılı Karar, 01 Ocak 2007 tarihi itibariyle Bulgaristan ve Romanya’nın AB üyesi olması dolayısıyla 26 Ocak 2007 tarihli, 26415 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2007/11560 sayılı Karar ve 10 Mart 2007 tarihli, 26458 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2007/11795 sayılı Karar ile değiştirilmiştir.
"CLUB" TOPLANTILARI
Her yıl AB üyesi ülkeler ile Türkiye Gümrük İdaresinin üst düzey görevlilerinin bir araya gelerek resmi ve gayrı resmi görüşmeler ile sorunlarını çözdükleri “Club” olarak adlandırılan AB üyesi ülkeler ve Türkiye Gümrük İdaresi Başkanları Toplantısı” Türkiye açısından büyük önem taşımaktadır. Nitekim AB Üyesi Ülkeler "Club" adı verdikleri bu toplantıya özel ilgi göstermekte ve geniş delegasyonlar ile katılım sağlamaktadırlar.
Gümrük Birliğinin tesisi ve teknik sorunların çözümünde sayısız yararlar sağlayan bu toplantılara ülkemizi temsilen Gümrük Müsteşarı başkanlığında Genel Müdürlüğümüz tarafından aktif şekilde katılım sağlanmaktadır.
Her yıl bir üye ülkede gerçekleştirilen toplantının 68’incisi 10–11 Mayıs 2001 tarihlerinde Antalya’da yapılmıştır. 72. Dönem toplantısı Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nde gerçekleştirilmiş olup Türkiye tarafından anılan toplantıya katılım sağlanmamıştır. 17–19 Mayıs 2006 tarihlerinde gerçekleştirilen 73. Dönem toplantısına Çek Cumhuriyeti (Prag) ev sahipliği yapmıştır. 74 üncü Dönem Club Toplantısı 17–18 Mayıs 2007 tarihlerinde Estonya’nın başkenti Talin’de gerçekleştirilmiştir.
75 inci Dönem Club Toplantısı’nın 22–23 Mayıs 2008 tarihlerinde Bulgaristan’da (Varna) yapılması öngörülmektedir.
AB VE ADAY ÜLKELER GÜMRÜK İDARELERİ BAŞKANLARI TOPLANTISI
Avrupa Birliği’ne aday ülkelerin hazırlık çalışmalarının teknik detaylara girilmeden genel olarak değerlendirildiği, ileriye yönelik stratejilerin belirlendiği, mevcut sorunların tartışıldığı ve çözüm yollarının arandığı bu toplantılara, Avrupa Birliği ve Aday Ülkelerin gümrük idareleri başkanları ve uyum ile ilgili birimlerinden temsilciler katılmaktadır.
30 Eylül–1 Ekim 2002 tarihlerinde, Dünya Gümrük Örgütü bünyesinde gerçekleştirilen AB Aday Ülkeler Gümrük İdareleri Birim Başkanları Toplantısına Genel Müdürlüğümüzden katılım sağlanmış olup, AB ve aday ülke gümrük idareleri başkanlarının katıldığı son toplantı 30 Eylül 2001 tarihinde Brüksel’de gerçekleştirilmiştir.
Mayıs 2004’te 10 ülkenin AB’ye tam üye olması ile tamamlanan son AB Genişleme Süreci sonrasında yeni bir toplantı gerçekleştirilmemiştir.
AB KOMİSYONU, GÜMRÜK KODU KOMİTESİ TOPLANTILARI
1/95 Sayılı AB Türkiye Ortaklık Konseyi Kararının 59 ve 60. Maddeleri, Gümrük Birliğinin işleyişi ile doğrudan ilgili, AB Komisyonuna karar alma ve uygulama sürecinde yardımcı olan komitelere Türk uzmanlarının katılımını hükme bağlamaktadır.
AB’nin mevzuat hazırlıkları ile uygulamalarının ve mevcut mevzuatın yorumuna ilişkin görüşmelerin yakından takibi, Gümrük Birliği ve tam üyelik hazırlıkları bağlamındaki ihtiyaçlarımız ve Türkiye’nin ticari ve ekonomik çıkarlarının korunması açısından önem arz etmektedir.
Bu nedenle, anılan Komitenin Müsteşarlığımız görev alanı ile ilgili konulardaki toplantılarına Müsteşarlığımız temsilcileri tarafından imkanlar ölçüsünde katılım sağlanmaktadır. Müsteşarlığımız tarafından katılım sağlanabilen Teknik Komiteler:
Genel Gümrük Kuralları/Geri Ödemeler Bölümü, Ekonomik Tarife Sorunları Grubu, Muafiyet Bölümü, Nihai Kullanım Bölümü, Ekonomik Etkili Gümrük Rejimleri Bölümü, Gümrük Antrepoları ve Serbest Bölgeler Bölümü, Menşe Bölümü, Kıymet Bölümü, Tarife ve İstatistik Nomanklatürü Bölümü.
Diğer yandan, Brüksel’de bulunan AB Birliği Nezdinde Daimi Temsilciliğimiz temsilcisince Müsteşarlığımızın talebi halinde söz konusu toplantılara katılım sağlamaktadır.